دکتر امیر محبیان گفت: امیدوارم شجاعتی که در تاسیس رادیو گفت وگو بود در بقای آن هم ادامه داشته باشد.

کیفیت  عملکرد رادیو گفت و گو را چگونه ارزیابی می کنید؟

دکتر امیر محبیان ،مدیرعامل  خبرگزای آریا ، روزنامه نگار، مدیر مرکز مطالعات استراتژیک آریا: ما اگر رادیو گفت و گو را به عنوان یک پدیده مورد توجه قرار دهیم، این رادیو اثرات چندی را بر فضای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی جامعه داشته است.

عمق تاثیر گذاری رادیو گفت وگو جای بحث دارد و باید مورد تحقیق قرار بگیرد و مشخص شود تا چه حد توانسته است، بر اعماق جامعه فکری ما تاثیر بگذارد، اما نکته ای که وجود دارد این است که رادیو گفت و گو توانست درجه سعه صدر مسئولان و کسانی که در حوزه فکری و اندیشه ای جامعه کار می کند را بازتر کرده و آن را  گسترش دهد.

اگر در گذشته مطرح می شد اگر فلان مسئول در کنار فلان مقام قرار بگیرد و یا طرح برخی مباحث ایجاد بحران می کند، در عمل ما شاهد این هستیم که این اتفاقات نیفتاده است و نشان می دهد کشش جامعه ما برای درک مسائل سیاسی، اجتماعی و فکری بسیار بالاست و رادیو گفت و گو توانست جامعه ما را تبدیل به جامعه بازی نموده و افراد بتوانند دید گاه های مختلف را از صدای جمهوری اسلامی ایران را بشنوند.

عمق ورود به مسائل مختلف را در این شبکه رادیویی چگونه ارزیابی می کنید؟

دیدگاه های مختلفی در این زمینه وجود دارد،  بحث گفت و گو کردن و میزگرد برقرار کردن برای دیدگاه های مختلف  از لحاظ میزان تاثیرگذاری در چارچوب  تغییر دیدگاه هاست.  یعنی دیدگاهی مطرح می شود، افراد مختلف روی آن بحث می کنند و می توانند دیدگاه مخاطبین را تغییر داده یا دیدگاه های نویی را بیافریند و  بر همین اساس است که در تمامی دنیا بحث دیالوگ به عنوان محور برخی برنامه ها  مطرح می شود و تلاش می شود روی برخی موضوعات اجتماع در این رسانه مطرح می کنند.

رادیو گفت و گو توانست برخی مرزهای پیشین را شکسته و در واقع خطوط قرمزی که گمان می شد گذشتن از آنها محال است را زیر پا بگذارد .  برخی چهره های سیاسی گمان می کردند که هیچ راهی به صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران ندارند، اما توانستند بیایند ، صحبت کنند و فکر می کردند اگر برخی صحبت ها مطرح شود پتاسیل بزرگی در جامعه آزاد می شود و می توانند از آن نتایج سیاسی بگیرند اما امروز صحبت می کنند،  صحبت ها پخش می شود و می بینند آن ظرفیت ها در جامعه وجود ندارد  و این باعث می شود چهره های سیاسی در گفته هایشان واقع گراتر شوند و ببینند گفته هایشان چقدر انرژی را در جامعه می تواند آزاد کند.

 با این توضیحات به نظر من تفکر رادیو گفت و گو ، تفکر بسیار خوبی بود، ریسک کرد اما این ریسک موفق بود و توانست با این ریسک تحولاتی را در برخی حوزه ها نشان دهد اما به نظر من باید کارهای دیگری در این زمینه صورت بگیرد، یکی اینکه حوزه پخش رادیو گفت و گو ، زمان و گستره کاری آن باید بیش از این باشد، برد این شبکه رادیویی مخاطبان را محدود می کند، ضمن اینکه بحث ها باید متفاوت و متنوع تر بشود،  یعنی در برخی حوزه ها وارد شدن کفایت نکند، رادیو گفت و گو باید به نقطه ای تبدیل شود که نخبگان جامعه در مقابل مسئولان قرار بگیرند و از موضع نخبگی انتقادات خود را مطرح می کنند .

رادیو گفت و گو می تواند به یکی از مکان های پاسخگویی تبدیل شود،  زمانی که مسئولان  با توده مردم مواجه می شوند ممکن است با ارائه آمارهایی که چندان هم مشخص نیست بتوانند آنها را قانع کنند، اما وقتی با دقت جلو برویم متوجه می شویم که این پاسخ ها نخبگان را قانع نمی کند، رادیو گفت و گو می تواند فضایی را به وجود بیاورد که چالشی میان نخبگان و مدیران شکل بگیرد و مسئولان بتوانند از عملکرد و برنامه های خود در برابر نخبگان دفاع نمایند.

به نظر شما رادیو گفت و گو به مرحله تثبیت رسیده است؟

تا حدودی باید در این زمینه دیدگاه مسئولان سازمان را مدنظر قرار داد، منتهی به نظر من این تست، تست موفقی است هر چند که در این حد نمی تواند تاثیر عمیقی برجامعه بگذارد و باید بخش بزرگتری از جامعه را درگیر خود کند، چارچوب ها باید به شکلی باشد که بخش بزرگتری از مخاطبان را دربرگیرد و حوزه های چالش جدیدی را مطرح کند.

این صریح گویی و گفت و گو بدون سانسور ممکن است در سیما و دیگر شبکه های رادیویی رخ دهد؟

به نظر من این یک استارت و یک تست بود و می تواند به صورت یک الگو باشد . الان مسئولان صدا و سیما به این نتیجه رسیده اند که درصد هزینه های رادیو گفت و گو بسیار پایین تری از آن چیزی است که فکر می کردند و منافع آن بسیار بالاتر است، لذا می توانند این الگو را حفظ کنند، و در کانال چهار تلویزیون که در آن بحث های نخبگی مطرح می شود ، آن را تست کنند. یعنی در آن بحث های باز مطرح شود به نحوی که نخبگان متفاوت با دیدگاه های مختلف دیدگاه های خودشان را بیان کنند، مسئولین بحث کنند و به این ترتیب  جنبه شنیداری رادیو گفت و گو دارای جنبه دیداری شده و گستره مخاطبان بیشتر می شود و علاوه بر صداها برخی تصاویر هم از ممنوعیت خارج شود.

به نظر من مقداری بدبینی نسبت به سطح تحمل مردم وجود داشت، برداشت این بود که با برخی حرف ها و چهره ها آشوب به وجود می آید درحالیکه اصلا این نیست،  ما 30 سال انقلاب و جنگ را طی کرده ایم و با چنین صحبت هایی به هم نخواهد ریخت، بلکه جامعه در این مباحث  می اندیشد.  بنابراین ما می توانیم به جامعه خود اعتماد کنیم و همه دیدگاه ها را مطرح کنیم ضمن اینکه این شبکه فرصتی را برای نظام جمهوری اسلامی فراهم می آورد که می تواند مردم سالاری دینی در جامعه ما را نشان دهد.

شما شنونده رادیو گفت وگو هستید؟

من معمولا بحث های رادیو را گوش می دهم و در مجموع به نظر من رادیو گفت و گو توانسته است به رسالت اولیه ای که برای آن تعریف کرده اند دست پیدا کند، فقط الان زمان گسترده تر کردن آن است.
 
یعنی این رادیو از گستره تهران در شهرستان ها هم قابل دسترس باشد؟

چون برخی از مباحث مطرح شده در این رادیو مختص به مسائل تهران است، می توان چنین الگویی را در سطح شهرستان ها هم پیاده کرد؛ به این مفهوم که اخبار هر شهرستان را به صورت گفت و گویی مطرح کرد و این باعث تعلق خاطر بیشتری برای ساکنان آن شهرستان و استان است ، ضمن اینکه ایجاد تعلق خاطر کرده و نخبگان شهرستانی و استانی می توانند از آن بهره مند باشند.

آیا در مطبوعات راجع به این مسئله  و تبعات آن بحث صورت می گیرد؟

پاره ای از بحث هایی که مطرح می شود به نشریات ما  این پیام را می دهد که می توانند در حوزه هایی وارد شوند و بعضی از این دیدگاه منعکس شده است و یکی از کارهای خوبی که رادیو گفت و گو می کند این است که این مباحث را در سایت خود انعکاس می دهد که البته به شکل فایل صوتی است و اگر بتواند این مباحث پیاده و منتشر شود دایره المعارفی از مباحث مورد نقد نخبگان را در اختیار قرار می دهد.

رادیو گفت و گو می تواند این نوشته ها و بحث ها را به صورت کتاب منتشر نماید و به این ترتیب منشا اثر باشد. ما در پژوهش های خود نظر سنجی از نخبگان را داریم که این کار دقیقا در رادیو گفت و گو انجام می گیرد و نخبگان نظرات خود را مطرح می کنند و یک کار علمی صورت می گیرد که اگر در چارچوب خاص خودش باشد می تواند به عنوان رساله های تحقیقی و جزوه ها های محققانه منتشر شود.

شما آخرین بار چه زمانی مهیمان رادیو گفت  و گو بودید؟

آخرین بار در گفت وگو با دکتر زیباکلام  میهمان رادیو گفت و گو بودم.

شما با تغییر مدیریتی رادیو گفت و گو آینده خوبی برای آن متصور هستید؟

امیدوارم که رادیو گفت و گو یک گام اول  و یک پلکان صعودی باشد که روز به روز پیشرفت کند، و به عنوا ن یک الگو برای سایر رسانه ها مطرح باشد. مطبوعات ما از این لحاظ از صدا و سیمای ما جلوتر بودند یعنی گفت و گو هایی که با نخبگان ما می کردند و بحث هایی که انجام می دادند توانسته بود ذهن  جامعه را باز کنند اما آنها خطوط قرمز خاصی را برای خود قائل بودند، اما رادیو گفت و گو توانست به صورت یک رسانه ملی تحملی را از خود نشان دهد و می تواند این تجربه را گسترش دهد و امیدوارم شجاعتی که در تاسیس رادیو گفت وگو بود در بقای آن هم ادامه داشته باشد.