چالشهاي سد راه علم و فن آوري  عنوان برنامه ای بود که کارشناسان رادیو گفتگو به بحث و بررسی آن پرداختند.

مشروح این گفتگو به شرح زیر است :

راديو گفتگو: در رابطه با توسعه علم و فن آوري و شرايط آن در كشور توضيح بفرماييد.

صادق محمدي: امروزه بر خلاف گذشته كه توانمندي كشورها بر اساس مالكيت مواد خام و يا صنايع پايه ارزيابي مي شده است . بيشترين محوري كه به عنوان شاخص بودن يك كشور يا قدرت و يا يك ملت در نظر گرفته مي شد بحث علم و فن آوري و توسعه اي كه آن كشور در زمينه علم و فن آوري دارد است. هر چند كه در غالب يك كشور خاص هم مي شود بحث توسعه علم و فن آوري را در نظر گرفت اما مهم اين است كه در وضعيت كنوني دنيا بحث توسعه علم و فن آوري در هر كشور را در مقايسه با كشورهاي ديگر در نظر گرفت و با توجه به مزيت هايي نسبي كه كشوري مثل ايران مي تواند داشته باشد و رقابت پذيري كه با ساير كشورها ملل در حال و آينده مي تواند داشته باشد.حال با تعريف اين چارچوب در نظر بگيريم كشور ما در چه جايگاهي قرار گرفته است.

صادقي: اوايل انقلاب سال 58 و 59 جهاد سازندگي و جهاد دانشگاهي شروع شد قبل ازشروع جنگ بود.  كارهايي را كه مي خواستيم براي جهاد سازندگي انجام دهيم بايستي برويم بازار و قطعه اي تهيه كنيم موضوعي كه مطرح بود  اين بود كه  مثلا محصول چه كشور را بگيريم  بعد از مدتي ديديم كه بايد برويم از كدام كارخانه ايراني آنرا  تهيه كنيم   و هر نمايشگاهي كه تشكيل مي شد مي ديديم كه از آن كالا بجاي يك نوع چند نوع بود و چند سازنده آمده و توليد مي كرد. علي رغم اينكه همه ما مي دانيم در كار هاي صنعتي در مقابل كارهاي تجاري معمولي سود آوري كمتري دارد و زحمت آنهم بيشتر است ولي عشق و علاقه در صنعت گرها باعث شد اين پيشرفتها را ايجاد كنند و پشت آنهم يك پشتوانه علمي بود ،خيل عظيم فارغ التحصيلان دانشگاهي ،گسترش، مجلات ، نشريات، مقالات  گرچه بايد ديد  رفع نيازهاي خارجي ها را مي كند يا رفع نياز ايران را مي كند  ولي نشان دهنده اين است كه توان علمي كشور بالا رفته و بايد ما توانايي اين را داشته باشيم كه از اين توان بالقوه براي رفع نيازهاي ملي خودمان استفاده كنيم .

روستا آزاد: نكته اي كه مي خواهم روي آن تاكيد داشته باشم اين است كشور ما در زمينه علم و بالقوه در فن آوري مشكل كمتري داريم مساله اساسي كه خودش را نشان مي دهد در زمينه صنعت و استفاده از منابع خارجي براي برخي نيازهاي كشور، بيشتر بحث سيستمي است .يعني جمع آوري مدلهاي از علم و فن آوري كه در نهايت بتواند تبديل به كالا شود و يك سرويسي كه بتواند نيازهاي ما را برطرف كند. الان ما در كشورمان برنامه نويس كامپيوتر كم نداريم دانش هايي هم در حوزه هاي مختلف داريم كه مي شود آن دانش را در قالب برنامه هاي كامپيوتري بنويسيم و يك نرم افزار درست كنيم  ولي برنامه اي نداريم كه اين ظرفيت ها ر و اين ساختار را درست كند و يك بستر مناسبي ايجاد كند بخاطر همين قضيه مي رويم چند ميليون دلار مي دهيم به يك نرم افزاري تا نياز كشور را برطرف كنيم .سوال اينجا است كه آيا در اين قضيه ( نرم افزار از خارج مي آوريدن) دانش نرم افزاري نداريم ؟

ما يك نظام يك سيستم يك اراده و يك هنجاري را  احتياج داريم كه بتواند اين ظرفيتها را در كشور جمع كند و به هم گره بزند در يك سيستم و سامانه مرتبطي با يك زمان معقول فعاليتهاي اينها را استمرار دهد تا در نهايت يك نرم افزار توليد شود . يك چنين بحثي را در رابطه با ساير حوزه ها هم روبرو هستيم . همانطوري كه در انتشار مقالات يد طولاي داريم و همانطور كه در زمينه هاي فن آوري هم گذشته خوب و درخشاني ما داشتيم نشان مي دهد كه  اين نقيصه بر مي گردد به نظام ، سيستم و مديريت عرصه دانش. به نظرم مي رسد بتوانيم در كوتاه مدت دست آوردهاي خوبي داشته باشيم كما اينكه در حوزه هايي مثل سلولهاي بنيادي رويان ، هوا فضا و.... پيشرفتهاي خوبي داشتيم. اينها مثالها نشان مي دهند كه اگرما اراده اي را خرج كرديم و پشتيباني مالي آنرا انجام داديم دست آوردهايي داشتيم كه در دنيا قابل ارائه هستند.

راديو گفتگو: تعويض زود هنگام مديريت در سطح كارشناسي يك مقداري باعث مي شود كه پروژه ها يا از بين برود و يا مسيرش تغيير پيدا كند. در رابطه با چالشهاي مديريتي توضيحاتي بفرماييد.

روستا آزاد: در بحث مديريت يا اين حوزه را در بخش خصوصي اين كار بايد انجام دهيم يا بخش عمومي دولتي .در اين حوزه ها مقداري مشكلات داريم ولي در هر صورت در كشوري كه از لحاظ مالي  متكي به نفتي است كه در اختيار دولت است انتظار مي رود دولت در اين قضيه پيش قدم شود وسرمايه گذاري كند . بطور مشخص وزارتخانه هاي مرتبط اعم از وزارت علوم ، معاونت علمي رياست جمهوري ،وزارت صنايع، و... مجموعه وزارتخانه هايي كه مي توانند در اين مسير نقش آفريني كنند بايد پيش قدم شوند . چند هفته پيش به چين رفته بودم. تجربه شنزن را در چين خدمتان عرض كنم چيني ها با آن مديريت كمونيستي سالها است عملكرد ضعيفي از خودشان  نشان دادند. يك موقعه مشخصي پي به اين بردند كه كه مديريت ها و مباني مديريتي شان ايراد دارد حدود 15-16 سال پيش اينها نمونه هاي مديريت بهتر در تايوان و هنگ كنگ كه دو مجموعه جدا شده از چين بود را ديدند به گونه اي در علم و فن آوري خوش مي درخشند ولي  در صنعت و ساير حوزه هاي چين مشكلاتي وجود داشت  . متوجه شدند كه مديريتها ، مباني مديريتي آنها ايراد دارد و در آن زمان آمدند تغييراتي را ايجاد كردند و پايلوتش را هم درمجاورت هنگ كنگ در جايي مثل شنگ ون ايجاد كردند كه يك دهكده اي با 4-5 هزار نفر جمعيت بود .بعد از 15 سال با ارائه مدلهاي صحيح مديريتي با حمايت از علم و تكنولوژي و صنعت شنگ ون ديگر امروز 22 ميليون جمعيت دارد و از لحاظ درآمد مالي به چندين برابر تبديل شده است. آنقدر جاذبه ايجاد كرده كه سرمايه گذارهاي داخلي و خارجي از جاهاي مختلف با بلندهاي معروف بين المللي آنجا مي آيند و از سيستم حمايتي كه چيني ها ايجاد كردند استفاده مي كنند.  آنقدر توسعه ايجاد كردند كه از سال گذشته دولت چين سياستهاي منطقه آزاد و مالياتها و بيمه و ... را از بين برده است  . شايد 15 سال پيش هر هكتار زمين را در آنجا حدود يك دلار در اختيار سرمايه گذار گذاشته و معافيتهاي بيمه و مالياتي را خيلي خوب اجرا كردند اين را مقايسه كنيد با مثلا همين الان وزارت صنايع يا دستگاه  مربوطه مدلي كه از آنجا  گرفتند شركت شهركهاي  صنعتي ايران و تهران است كسي كه دارد براي دانش و فن آوري و صنعت و معدن سرمايه گذاري مي كند آن يك دلاري كه آنجا است اينجا اصلا وجود ندارد تنها كاري كه  مي كنند مي گويند ما تسهيلات مي دهيم و يا اقساطي دريافت مي كنيم . اين نشان مي دهد در جايي مثل چين با آن سيستم بسته كمونيستي آنگونه بستر سازي مي كنند كه بعد از 15 سال نتيجه اش را مي گيرند ولي هنوز سيستم مديريتي ما درست  نمي شود و نصفه ونيمه است هيچ گونه رشدي كه آنها داشتند نداشتيم  در حالي كه ما منابع معدني ومزيت هاي نسبي فوق العاده خوبي داريم .

راديو گفتگو: در رابطه با چالش هاي مديريتي توضيحاتي بفرماييد.

صادق محمدي: خوشبختانه چند سالي است، مطالبات مقام معظم رهبري تهيه نقشه جامع علمي كشور است كه وظيفه آنرا به شوراي عالي انقلاب فرهنگي سپرده اند ولي متاسفانه به دلايل مختلف بيش از حد بطول انجاميده است. ولي قرار است اهداف مشخص شود اولويتها تعيين شود نقشه راه و چگونگي رسيدن به اهداف  را داشته باشيم. شاخص ها مشخص شود در نهايت بازنگري هاي دوره اي داشته باشيم براي اينكه ببينيم در اين جهت پيش مي رويم يا نه . در همين قالب انتظار اين است  بعد از اينكه اين نقشه جامع تدوين شد ( در واقع فراتر از برنامه توسعه 5 ساله است حتي با تغيير شرايط انتخابات مجلس يا دولت تغيير نخواهد كرد) ما بتوانيم تدوين و اجراي برنامه هايي داشته باشيم كه ازشئون مختلف شامل توسعه متناسب نيروي انساني تغيير سازماندهي  و ترسيم وضعيت سازمانها ،نظارت وارزيابي را در بر گيرد. بايد توجه داشت كه چنين نقشه اي حوزه هاي اثر گذار و اثر پذير مختلفي دارد ( مديريت جامعه ، آموزش وپژوهش با كليت و جامعيتي كه دارد ، اقتصاد ، كسب و كار اعم از اشتغال ، صنعت ، كشاورزي و خدمات  ) بدون شك چنين توسعه اي با چالشهاي مختلفي هم روبرو است . اين چالشها را مي توان به چند دسته تقسيم كرد .اولين نوع چالشها را مي توان چالشهاي مديريتي دانست كه در طول دهها سال گذشته ادامه داشته ، يكي تغيير دوره اي نگاه  كلان مديران است كه با تغيير شرايط اجتماعي اولويتها تغيير مي كند و عملا پيگيري خيلي از برنامه هاي كلان دچار وقفه مي شود . عدم التزام به اجراي موثر برنامه ها ، عدم ثبات سياستها و ضوابط كه در حوزه هاي مختلف بخصوص اقتصادي تاثير فراواني دارد . در كنار اينها مي توانيم چالشهاي اجتماعي رادر نظر بگيريم ، در عدم مشاركت عامه مردم با توجه به نقشي كه آنها بايد در اجرايي تمامي برنامه هاي ملي داشته باشند ضعف داريم ، ما نوعي تنبلي اجتماعي ، اصراف گرايي در مصرف و كنار آن عدم حمايت از محصولات ايراني را داريم ،فقط شامل مردم نمي شود در بسياري از بخشهاي اصطلاحا دولتي اين را مي بينيد . كنار اين قضيه مي توانيم چالشهاي اقتصادي را بشماريم ؛ عدم سرمايه گذاري مناسب در زير ساختهايي كه موردنياز است ، در كشور كاهش ارزش كار وتوليد است كه بها به آن داده نمي شود ، وجود درآمدها ومناسبات غير قانوني است كه در شكل كار تاثير مي گذارد ، ضوابط و قوانين نامتناسب است كه بعضا باعث مي شود در سرمايه گذاري ها آن بازدهي كه موردنظر است بدست نيايد، عدم حمايت لازم و بها ندادن به بخش غير دولتي و خصوصي، كنار اين قضايا بايد توجه داشت كه ما از باقي دنيا كاملا منفصل نيستيم .چالشهاي بين المللي هم داريم . بعضي وقتها اتخاذ سياستهاي خارجي نا متناسب به لحاظ اينكه با چه كشورهاي ارتباط اقتصادي داشته باشيم ، بعضي وقتها هم تحريم ها اثر مي گذارد. بنابراين ما چنين چالشهايي را داريم و بايد براي هر كدام از آنها راهكارهاي مناسبي را تهيه كنيم .

صادقي: توانايي ها و پتانسيل هاي ما خيلي عظيم است رشد خوبي طي سالهاي اخير خصوصا 10-15 سال گذشته در زمينه رشد دانشگاهها پيش آمده و... گرچه مشكلي هم  به عنوان مهاجرت متخصصين يا فرار مغزها داريم ولي الحمدالله آنقدر اين تعداد رشدي كه در جامعه تحصيل كرده ها عظيم است آنها نمي تواند زياد موثر باشد . اين موضوع توان كشور ما است و مورد ديگر خودباوري كلي است و اين خودباوري ملي الحمدالله طي سالهاي اخير خيلي تقويت شده است . نقش رسانه ملي هم در منتشر كردن موفقيتهاي ملي بسيار موثر بوده است و باعث شده كه اين خودباوري ها تقويت شود واين خودباوري براي سرمايه ملي بسيار مهم است در كنار اينها مساله منابعي است كه ما داريم از خيلي كشورها در اين منابع غني تر هستيم . اين سه عامل در كنار هم ما را آماده كرده تا بتوانيم يك جهشي داشته باشيم و پيشرفت كنيم و مهمترين چالش ما كه به تجربه هم ديديم چالش مديريتي و برنامه ريزي و بدون برنامه كار كردن است . الان كه مساله تحريم ها مطرح شده فكر مي كنم با برنامه ريزي ومديريت خوب است كه مي توانيم پيشرفت كنيم. گرچه تحريم مشكلاتي را ايجاد مي كند اما فرصتهايي را نيز ايجاد مي كند فكر مي كنم براي رشد علم و صنعت لازم است سازماني مطرح شود تا بتواند سياستهاي وزارت صنايع، علوم و... را با هم همانگ كند تا بتواند برنامه ريزي كند و سرمايه هاي بزرگي كه داريم با هم هماهنگ شوند و بتوان از آن نتيجه گرفت.

 راديو گفتگو: تحريم ها چه تاثيري مي تواند در روند توسعه علم و فن آوري كشور ما داشته باشد ؟

 صادق محمدي: نبايد فراموش كنيم جايگاه امروز كشور ما با جايگاهي كه در اوايل پيروزي انقلاب داشتيم علي رغم تمام مشكلاتي مثل جنگ اصلا قابل مقايسه نيست واگر بخواهيم با قبل از آن مقايسه كنيم شايد يك راه صدساله رادر 30 سال طي كرديم . بسياري از كشورهاي توليد كننده نفت كه شرايط شبيه به ما به لحاظ درآمد هستند و جنگ راهم نداشتند تجهيزاتي كه 15 سال پيش در كشور ما ساخته شده آنها ها توانايي  رقابت را با آن كالاها ندارند .آرزو دارند تجهيزاتي كه ما 15 سال پيش ساختيم را در كشورشان بسازند . نكته اي كه وجود دارد ديدگاه ما براي آينده است . قرار نيست خودمان را با 30 سال قبل مقايسه كنيم قرار نيست با كشورهاي متوسطه منطقه مقايسه كنيم . افق ما افق توسعه و پيشرفت آينده كشور در سطح كشورهاي تراز اول دنيا به لحاظ توسعه صنعتي و علم است. در ارتباط با تحريم بايد گفت قبل از اينكه ببينيم تاثير تحريم در پيشرفت و يا عدم پيشرفت ما چيست شايد بد نباشد اشاره كنيم كه اهداف تحريم چيست. تحريم هاي بين المللي معمولا دو هدف  بزرگ دارد يكي هدف درون مرزي است ، براي فشار آوردن بر روي نظام و كشور است و يا پيشگيري و كند كردن اجراي برنامه ها و همچنين در انزاوا قرار دادن كشورها است. بحث دوم آن بحث برون مرزي است كه بيايند سطح روابط سياسي اقتصادي مثلا ايران را با كشورهاي ديگر بويژه كشورهاي نزديك و هم فكر به ايران را كه مي توانند جمع شوند و يك  قدرت شوند از بين ببرند و مانع آن شوند  و جلوگيري از تاثر گذاري ايران  بويژه فرهنگي بر اين كشورها است . اگر اثرات تحريم را از ديدگاه كشورهايي كه تحريم را بر قرار مي كنند بخواهيم ببينيم در كوتاه مدت هدف اجتماعي ورواني است كه فكر و ذهن مردم و برخي مسئولين را در گير اين كنند كه نگران برخي نيازها باشند . و اثرات اقتصادي است كه تاثير گذار بر بخشهاي توليد و اشتغال  است براي كاهش رشد اقتصادي ، افزايش تورم و.... بايد توجه كرد كه در هيچ يك از اين تحريم ها هيچ كشوري حتي كشورهاي شركت كننده نمي آيند فروش لوازمي مثل يخچال، تلوزيون و...را تحريم كنند چون مي دانند ما توان جايگزيني اين محصولات را داريم و با اين نوع تحريم اول بازار محصولاتشان را محدود مي كنند و امكان ورود به بازار را براي ساير رقباي خارجي فراهم مي كنند بنابراين ما بايد توجه كنيم اگر با كوشش متخصصان ، حمايت وبرنامه ريزي مديران در هر محصولي به خودكفايي برسيم اين محصول از ليست تحريم خارج خواهد شد. بنابراين بهترين روش اين است كه براي كوتاه مدت به اين توجه شود . بعضي از شركتهاي بزرگ بين الملي بخاطر بازارهاي گسترده اي كه با كشورهاي غربي و امريكا دارند يا ارتباطاتي با سرمايه داران صهيونيستي دارند وارد بازار ما نخواهند شد اما شركتهاي ديگر  كه رقباي ايراني دارند سعي مي كنند محصولات خودشان را با قيمت كمتري بدهند كه توليد ايراني نتواند رشد پيدا كندوقتي اينها محصولشان را فروختند بعد براي خدماتي كه بايد انجام دهند و براي لوازم يدكي آنها شروع به بهانه تراشي مي كنند ، وهمچينين به تاخير انداختن دادن خدمات و با قيمت بالاتر كار مي كنند.و اگر رقيب ايراني نداشته باشند از همان ابتدا سعي مي كنند تا حد امكان سود جويي كند . از همين صحبتها مي توان روشهاي مقابله با تحريم را در نظر گرفت .

 صادقي: بايد ببينيم كه اين تحريم ها براي ما چه مشكلي را ايجاد مي كند و اهميت آن نياز چقدر است و ما متناسب با آن برنامه ريزي كنيم تا مشكل را حل كنيم .ما بايد در زمينه هاي علم و تكنولژي نفت وگاز جزء كشورهاي اول باشيم . وقتي ما يك كشور بزرگ و با جمعيت بالايي كه داريم و يك شكور نفتي هستيم خودش نياز به اين داريم كه در اين زمينه پيشرفت داشته باشيم    .  در زمينه مديريتي هم بايد بياييم پيچ و خم تشريفات اداري را روان كنيم تا بتواند به سرعت نتيجه دهد . در بعضي از صنايع اراده خوبي ايجاد شده مصوبات و قوانين خوبي هم بوده تا بيايم در خودكفايي از پتانسيل هاي آن استفاده كنيم اما آنقدر تشريفات اداري آن طول مي كشد كه اين بخش نامه  وتصميمات خوب تامدت زيادي بي استفاده مي شود و آنقدر طول مي كشد كه ممكن است تغييراتي در تكنولژي دنيا پيش آيد آن كاري كه مي خواستيم انجام دهيم بي فايده شود.

راديو گفتگو: در رابطه با راهكارهاي بلند مدت ما چه كاري بايد بكنيم؟

صادق محمدي: بعضي اقدامات كوتاه مدت است كه در بلند مدت بايد پيگيري شود ولي در كوتاه مدت هم جواب مي دهد. مثلا ساده ترين عكس العمل قابل انتظار كه بعضي اوقات انجام شده اين است كه تنظيم روابط سياسي اقتصادي با كشورهاي ديگر متناسب با موضع گيري آنها نسبت به ايران باشد . يعني اگر يك كشوري ما راتحريم كرده مفهوم ندارد كالايي را كه الزام ندارد از آن كشور وارد كنيم حتي قابليت ساخت در داخل كشور را دارد باز اجازه دهيم بخشي از مجموعه صنعت برود اينرا از همان كشور وارد كند. با اين روش ما مي توانيم يك فشار مضاعفي را به آن كشور وارد كنيم .

 راديو گفتگو: يعني نقش مديريت كلان كشور را مطرح مي كنيد؟

صادق محمدي: بله دقيقا. بحث دوم بحث حمايت و تقويت صنايع كشور بويژه بخش غير دولتي در ارجاع پروژه ها است كه خوشبختانه شبيه به اين را در فازهاي جديد پارس جنوبي براي ارجاع پروژه ها به بخش هاي ايراني ديدم كه بايد در همه زمينه ها به اين موضوع توجه خاص شود و حتي اگر لازم باشد بايد كارگروهي در دولت محترم برايش تشكيل شود. علاوه بر آن چيزي كه لازم است ايجاد تسهيلات مالي و اعتباري براي حمايت از بخشهاي مولد اقتصاد است. در رابطه با راهكارهاي بلند مدت  مثلا كشوري مي خواهد يك قطعه بسيار كوچك الكترونيكي را كه از كره جنوبي بخرد براساس اينكه ممكن است كشور كره جنوبي روزگاري با كره شمالي متحد شود و بعد بايد جايگزين همان قطعه را پيدا كنند از همان ابتدا گفتند مااين قطعه را از آن كشور نمي خواهيم  . ما بايد  توجه داشته باشيم كه وقتي تحريم تمام شد برنامه هاي ضد تحريم هم تمام نشود . مثلا اگر زلزله اي آمد همه به كمك آن مي رويم براي نجات انسانها ولي اگر بعد از زلزله فراموش كنيم كه بايد سازه ها را چگونه بسازيم و منتظر زلزله بعدي باشيم هيچ وقت جواب نمي دهد. مهمترين راهكارهاي بلند مدت پيگيري اجراي برنامه هاي توسعه علم و فن آوري در كشور است، حمايت تكميل چرخه كامل از ايده تا توليد محصول در زمينه هاي اولويت دار در كشور است، تداوم حركت سالم اين چرخه كه در اقتصاد ما شكوفا شود بتواند توليد ثروت و اشتغال كند و ايجاد زنجيره هاي كامل توليدخدمات و بازار را ميان كشورهاي اسلامي داشته باشيم .

صادقي: ما بايد براي تحريم در زماني كه در تحريم نيستيم بيشتر برنامه ريزي كنيم و نقاط ضعف كشور را پوشش دهيم . چون زماني كه تحريم نيستيم تامين كردن نيازهاي راهبردي كشور هم ساده تر است اين مساله به برنامه ريزي ، پيش بيني  و مديريت كار بر مي گردد .مثلا نبايد در مساله بنزين بگذاريم وقتي تحريم شديم دنبال راهكار بگرديم  و زود تر به دنبال نقاط ضعف خود بايد باشيم و آنها را پوشش دهيم . چيزي كه الان خيلي مهم است هماهنگ كردن فعاليت هاي مديريتي درزمينه رفع تحريم ها  است و كمك كردن به آن قسمتهايي كه مي توانند اين نيازها را رفع كنند تا كارشان بهتر انجام شود. تجربه نشان داده كه مساله تحريم در غرور ملي ما انگيزش ايجاد مي كند و عاملي است براي ترقي بيشتر .

راديو گفتگو: نقش جهاد دانشگاهي در مسير علم و فن آوري و مقابله با تحريم ها چيست؟

صادق محمدي : مهمترين نقش جهاد دانشگاهي سرمشق  سازي در جامعه ايراني بر اساس طرز فكر انقلاب اسلامي ، فرهنگ اسلامي ، ديدگاه حضرت امام است كه ما مي توانيم. بدون شك جمع جهاد دانشگاهي هرچند از جمع با ارزش وتوانمندي تشكيل شده ولي فقط يك نمونه اي از جامعه جوان كشور است كه توانمندي و استعداد بسيار بالايي دارد . كاري كه ما بايد به تعبير مقام معظم رهبري اين است كه جهاد دانشگاهي گلخانه اي است كه بايد جامعه را به گلستان تبديل كند. بنابراين در فرايندي كه وجود دارد در هر زمينه بايد نمونه هاي با اولويت را انتخب كنيم و اين خود باوري را بوجود آوريم هرچند تك تك پروژه ها و تحقيقات  وپژوهشهايي كه انجام مي شود بر اساس اولويتهاي كشور است اما مهم است كه بتوانيم اين روش و فرهنگ را ترويج كنيم . مثلا فعاليتي كه دوستان ما در پژوهشگاه رويان داشتند (براي توليد سلولهاي بنيادي) اين يكي از زمينه هاي بنيادي علم بود.اين محور در آينده ، محور با اولويتي بود به لحاظ توسعه علم و فن آوري بسيار با اهميت است . مي بينيم چه در اين زمينه و چه در زمينه هاي ديگر وقتي نيروي با انگيزه با مجموعه كاري معتقد با كوشش و جهاد جلو مي رود و مجموعه كلان كشور هم حمايت  مي كند در هر زمينه اي كه بوده رشد پيدا كردند. اين يك نمونه در زمينه پزشكي بود. نمونه هاي ديگري هم در زمينه هاي مختلف مثل صنعت ،كشاورزي ، پژوهش هاي علوم انساني وجود دارد. با گذشت 30 سال از تاسيس جهاد دانشگاهي  بايد همان هدف امام كه بوجود آوردن خودباوري در جامعه علمي است و يك ايراني مي تواند به قله هاي دانش و افتخار دنيا دست پيدا كند در همين جهت حركت كنيم.

راديو گفتگو: نقش دانشگاهها بويژه دانشگاه پيام نور در مقابله با تحريم ها و توسعه علم و فن آوري چه نقشي است؟

ضيايي : علم و دانش جديد است وبين رشته اي است نياز دارد كه بيشتر روي آن متمركز شويم . متخصصين ودانشگاهيان ما بيشتر روي اين قضيه كار كنند و به لطف خداوند با تواني كه در جوانان ما و دانشگاههاي ما وجود دارد رشد وتوفيق بسيار خوبي تا حالا داشتند و مي توانند بيشتر از اين هم داشته باشند    . پايه و اساس دانشگاه پيام نور علم آموزي و دانش اندوزي خارج از آن سيستم كلاسيك است ، بدون حضور دانشجويان صورت مي گيرد و بوسيله شبكه اطلاع رساني اين علم اندوزي و دانش در اختيار بيش از يك ميليون دانشجو قرار گرفته است .

راديو گفتگو: اساتيد و دانشجويان دانشگاه پيام نور چقدر با پاركهاي علم و فن آوري همكاري دارند ؟

ضيايي:حداكثر عمر اين دانشگاه حدود 21 سال است در مقايسه با ساير دانشگاهها سابقه كوتاهي دارد در همين مدت هم در چند استان براي ايجاد پاركهاي علم و فن آوري و تحقيقات و آزمايشگاهي كه بصورت قطب كار كنند  اقداماتي را شروع كرديم اينها را در برنامه ريزي هايمان ودر چشم اندازهاي آينده مان داريم .

راديو گفتگو: چقدر پيشرفتها و توسعه علم و فن آوري ما با مباحث اقتصادي همسو است ؟(تبديل علم به ثروت)

صادقي: در رابطه با نقش جهاد دانشگاهي  در مقابله با بحث تحريم بايد بگوييم كه جهاد دانشگاهي الان يك تجربه متراكم 30 ساله است با بيش از 4 هزار نيروي متخصصي كه در سطح كشور و در كنار همه دانشگاههاي كشور پراكنده هستند اگر الان مي خواستيم  يك چنين مجموعه را براي مقابله با تحريم ايجاد كنيم امكان پذير نبود. بنابراين جهاد دانشگاهي يك سرمايه بسيار مهم براي كشور است و سازماني است كه شكل خودش را به تدريج و بر اساس نياز در اين 30 سال گرفته است .در حقيقت ويژگي جهاد دانشگاهي يادگيري همراه انجام كار است به اين دليل كه ما مجبور بوديم قرار داد تحقيقاتي ببنديم تا منجر به توليد و رفع يك مشكلي بشود  و همين باعث شده وقتي در جهاد دانشگاهي كاري را شروع مي كنيم و قراردادي مي بنديم بايد يقين بدانيم كه حتما بايد به هدف برسد و مشكلي را حل كند.و همين هدف سازماني را بوجود آورده كه مي تواند نقش بسيار موثري در توليد علم و تكنولوژي داشته باشد. كار جهاد دانشگاهي هم بيشتر در راستاي تبديل علم به ثروت است  چون بودجه آنچناني براي تحقيق ندارد در مقابل تحقيقاتي كه انجام مي دهد بودجه كمي به جهاد دانشگاهي اختصاص داده شده بنابراين بايد بقيه بودجه خودش را با كار و تلاش خودش تهيه كند و همين باعث شده نقش بسيار موثري در توليد ثروت از طريق علم داشته باشد .

ضيايي: در چند سال اخير مقام معظم رهبري تاكيد فرواني در بحث تهيه نقشه جامع علمي كشور داشتند كه قسمت مهمي از اين مربوط به توسعه علم و فن آوري خواهد بود.  همينطور تاكيد فراواني داشتند بر توليد دانش در كشور اين وظايف دانشگاه ها و مراكز علمي را سنگين تر مي كند و رهنمود ايشان آينده كشور را در اين زمينه نشان مي دهد. يكي از كارهايي كه در اين راستا بايد دنبال شود تبديل علم و دانش به ثروت است . بايد به گونه اي عمل كنيم كه اين توليد علم ودانش تبديل به صادارات دانش و تكنولوژي از كشور ما شود و ما ثروت و درآمد ملي از اين مساله داشته باشيم.  هر كس از اين علم و تكنولوژي هاي نوين برخوردار باشد نه تنها براي آنها ثروت توليد مي كند بلكه در آينده براي آنها قدرت نيز خواهد داشت و كشور رامي تواند از بسياري تهديدها مصون كند .و بسيار از جوامع را نيازمند خودش كند خوشبختانه در چند سال اخير پيشرفت در علم و تكنولوژي در توسعه فن آوري در ابعاد مختلف اين مساله را نشان داده مثل پيشرفتهايي كه در سلولهاي بنيادي ، هوا و فضا ، انري صلح آميز هسته اي و... داشتيم.

صادق محمدي: در حال حاضر جهاد دانشگاهي به دليل اينكه نهاد عمومي غير دولتي است اعتباراتي كه از دولت دريافت مي كند بصورت كمك است .كمكي كه در چند سال گذشته دريافت شده حدود 20% كل بودجه جهاد دانشگاهي است . عمدتا در زمينه هاي فرهنگي و پژوهشي صرف مي شود .باقي پژوهشي كه انجام مي شود در اين جهت است كه ما برويم نتيجه تحقيقات را تبديل به محصول كنيم و توليد ثروت كنيم و روي اين قسمت دوباره مكس نكنيم . علاوه براينكه با اينكار باعث مي شويم خيلي از محصولاتي كه قبلا داخل كشور مي آمده با هزينه هاي زياد قيمتشان كاهش پيدا كند بخش خصوصي هم در اين زمينه ها فعال مي شود و از برنامه هاي فعلي رياست محترم جهاد دانشگاهي آقاي دكتر طيبي اين است كه فعاليتهايي كه به بلوغ مناسب مي رسند را تبديل به فعاليتهاي درآمد زا به صورت شركت كنند و به بخش خصوصي انتقال دهند و جهاد دانشگاهي متمركز شود بر زمينه هاي ديگري از فن كه مورد نياز كشور است و جهاد دانشگاهي مي تواند در زمينه اجرايي شدن و پياده سازي نقشه جامع علمي كشور فعاليت قابل توجهي را داشته باشد.

صادقي : با حمايت از علم و فن آوري و توسعه علم و فن آوري در كشور مشكل جوانان كشور كه مساله اشتغال است را با توليد محصولاتي كه قبلا از خارج وارد مي شده  مي توان حل كند.