بودجه سال 1389

رادیو گفتگو :همانطور که می دانید آذر ماه هر سال بودجه سال بعد از طرف دولت به مجلس تقدیم می شود و مراحلی را طی می کند تا به صحن علنی بیاید و مورد نقدر و بررسی قرار بگیرد و در نهایت به تصویب برسد و بعد هم به شورای نگهبان و در نهایت به صورت قانون به دولت ابلاغ می شود و سال آینده کشور براساس این بودجه که سند مالی است و در آمد ها و هزینه دولت را مشخص می کند و مسیر کل کشور را در طول یک سال تعیین می کند .....
گفتگو با:
دکتر نورا نماینده مردم زابل ،عضو کمیسیون برنامه و بودجه و عضو کمیسیون تلفیق مجلس
دکتر منادی ،نماینده مردم تبریز وعضو کمیسیون برنامه و بودجه و نایب رئیس اول و عضو کمیسیون تلفیق
علی اصغر یوسف نژاد ،نماینده مردم ساری و سخنگوی کمیسیون صنایع و معادن و عضو کمیسیون تلفیق
دکتر خرمی ،استاد دانشگاه و اقتصاد دان
دکتر تقویی ،استاد دانشگاه و اقتصاد دان

منابع بودجه کل کشور در سال 89 حدود 368 هزار میلیارد تومان پیش بینی شده که نسبت به پیش بینی عملکرد سال 88 که حدود 280 هزار میلیارد تومان بود 31.6رشد را نشان می دهد. سعی و تلاش ما بر این است که برنامه بودجه امسال را در جهت گیری های دولت و همسو با برنامه چهارم و به سمت و سوی برنامه پنجم به حرکت در آوریم. ما در بودجه 89 چالش هایی هم داریم که باید انرا مورد بررسی قرار دهیم.

رادیو گفتگو:ما را در جریان روند ،بررسی و مراحل بودجه سال 89 در مجلس قرار دهید ؟
دکتر منادی :در خصوص بودجه سال 89 کل کشور باید خدمتتان عرض کنم که منابع بودجه کل کشور در سال 89 حدود 368 هزار میلیارد تومان پیش بینی شده که نسبت به پیش بینی عملکرد سال 88 که حدود 280 هزار میلیارد تومان بود 31.6رشد را نشان می دهد منابع شرکت های دولتی بانک ها و موسسات انتفاعی وابسته به دولت که در سال 1389 حدود 270 هزار میلیارد تومان پیش بینی شده که این نسبت به پیش بینی عملکرد سال 88 حدود 200 هزار میلیارد تومان بود 35 درصد رشد را نشان می دهد در مورد منابع بودجه عمومی دولت در سال 89 حدودا 120 هزار میلیارد تومان است این هم باز نسبت به سال 88 که 88 هزار میلیارد تومان بود 35.7 درصد رشد را نشان می دهد .در خصوص اعتبار هزینه ای ،در سال 89 حدود 69600 میلیارد تومان ،حدود 70 هزار میلیارد تومان است که این هم باز در سال 88 ،61 هزار میلیارد بود که 13.3 درصد رشد اعتبارات هزینه ای را نسبت به سال گذشته داریم .در مورد اعتبارات عمرانی هم در 89 حدود 38 هزار میلیارد تومان پیش بینی شده که این هم نسبت به پیش بینی عملکرد سال 88 که حدود 20 هزار میلیارد تومان بود ما یک 90 درصدی رشد را داریم در خصوص قیمت هر بشکه نفت در محاسبات اولیه 65 دلار منظور شده که باز نسبت به سال گذشته که 37.5 دلار در نظر گرفته شد 74 درصد رشد را نشان می دهد این ها را که اشاره می کنم شاخص های اصلی بودجه است کلیات است .نرخ هر دلار در بودجه سال 89 ،985 تومان منظور شده است تولید نفت روزانه حدود 4میلیون بشکه در نظر گرفته شده که 2 میلیون سیصد هزار از این بشکه صادرات روزانه نفت ایران است که ما در واقع 54 هزار میلیارد تومان از این صادرات نفت خام در آمد داریم که این البته در مقایسه با هزینه 70 هزار میلیارد تومانی ما باید قابل تامل باشد .یک منابعی از هدفمند شدن یارانه ها داریم منابع حاصله از این مسیر که تازه قانونش به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیده 40 هزار میلیارد تومان پیش بینی کردند با توجه به اینکه ما در این مصوبه سه ردیف را پیش بینی کردیم که در بودجه سال 89 و بودجه های سال بعد ،این سه ردیف باشد یکی 20 درصد سهم دولت است که در بودجه 89 این رقم را 8 هزار میلیارد تومان آوردند یعنی منظورشان این است که ما 40 هزار میلیارد تومان در سال 89 غرامت خواهیم داشت که یک پنجم یا بیست درصدش 8 هزار میلیارد تومان خواهد بود بعد در خصوص بحث سوخت بنزین واین که ما از مالیات بر انرژی ،مبلغی که از در آمد ناشی از این است ما حساب کردیم به فرض مصرف روزانه57 میلیون لیتر بنزین در سال 88 قیمت هر لیتر بنزین و یارانه حدود 400 تومان بر آورد شده است ما در سال 89 با بودجه ای که آورده اند حدودا 67 میلیارد دلار واردات را با نرخ موثر تعرفه حدود 11 درصد پیش بینی کردند در خصوص رابطه مالی دولت و شرکت نفت در بند 4 ماده واحده بر مبنای 70 درصد سهم دولت و 30 درصد سهم شرکت ملی نفت ایران دیده شده که شرکت نفت هم مانند سایر شرکت ها 25 درصد از 30 درصد را مالیات خواهد داد و 40 درصد از این 30 درصد در واقع سود سهام را خواهد پرداخت در بودجه ،در واقع بودجه یارانه ای برای بنزین و گازوئیل در سال 89 در لایحه پیش بینی نشده است .طبق سیاست های کلی برنامه پنجم توسعه ابلاغیه توسط مقام رهبری مقرر گردیده صندوقی با عنوان صندوق توسعه ملی تاسیس شود که در بند 13 ماده واحده به این امر عنایت شده لکن طبق سیاست های ابلاغی که اساسنامه آن باید به مجلس شورای اسلامی برسد مقررنیست که از منابع صندوق برای بودجه دولت استفاده شود و ترکیب هیئت امنای یک صندوق با ماهیت عمومی غیر دولتی همه دولتی پیش بینی شده است در سال اول تاسیس صدور هم مبلغ حدود 14000 میلیارد تومان ازصندوق در بودجه سال 89 برداشته شده که این به نظرمی رسد که این بند حتما اصلاح شود .اختیارات وسیعی را در جا به جایی بودجه های جاری و عمرانی برای معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور در بند های ماده واحده در نظر گرفته شده که با این فرض در واقع یک مقدار مشکل خواهیم داشت که این اختیارات تا چه حد خواهد ماند این هم باید در تلفیق بررسی شود .رشد اقتصادی ما نیز پیش بینی هایی شده که در ادامه توصیح خواهم داد .
رادیو گفتگو:این روز ها صحبت های زیادی بر سر رابطه بودجه سال 89 و برنامه پنج ساله پنجم است از آقای نورا می خواهیم در این باره توضیح دهد ؟
دکتر نورا :کلیات بودجه را مطرح کردند نکات برجسته ای که در بودجه وجود دارد سئوال شما درباره برنامه پنج ساله پنجم بوده که این برنامه کمی نیست یک برنامه کیفی است و الان هم مجلس در دستور کار ندارد و تصمیم قطعی بر این است که ابتدا برنامه امسال ،برنامه سال 89 را به تصویب برسانیم و سپس بتوانیم برنامه پنج ساله را در دستور کارمان قرار دهیم از اینکه این دو چه ارتباطی با هم دارند واقعیت اینکه از آن جایی که برنامه ای که دولت پیشنهاد داده یک برنامه کمی نیست و جای نگرانی در وضعیت حال وجود ندارد و سعی و تلاش ما بر این است که برنامه بودجه امسال را در جهت گیری های دولت و همسو با برنامه چهارم و به سمت و سوی برنامه پنجم به حرکت در آوریم اما آنچه که مشکلی در کار خودمان داریم فرصت زمانی بسیار کمی داریم و بودجه هم امسال چالش های خاص خودش را داردو اگر بخواهیم این بودجه رابا آن چالش ها بررسی کنیم واقعا مجلس باید با یک درایت خاصی به موضوع بپردازد .
رادیو گفتگو: برنامه پنج ساله پنجم قبل از بودجه 89 وارد مجلس شد اما ظاهرا مجلس تصمیماتی را گرفت که به دلیل همین کمبود وقت این طرف سال امکان ندارد و به سال آینده موکول شد و حالا این بودجه 89 چگونه بررسی می شود ؟
دکتر نورا:خوشبختانه چون برنامه ما کمی نیست وکیفی است ،فقط جهت گیری و سیاست گیری ها است .در همان جهت حرکت می کنیم و بیشتر این برنامه امسال ما در راستای برنامه چهارم است به نظر ما به آن اهداف کمی برنامه هم دست پیدا نکردیم خیلی از شاخص ها با هم اختلاف دارند .
رادیو گفتگو:پس شما الان در چارچوب برنامه پنج ساله چهارم بودجه 89 را دارید یعنی آن سیاست های برنامه پنجم بررسی شده است ؟
دکتر نورا:بله در چار چوب برنامه پنج ساله چهارم و در جهت سیاست های برنامه پنجم داریم .ما به طور غیر مستقیم با نمایندگان در جریان آن موضوع هستیم نه به صورت مستقیم ،اما اینکه ما بگوییم دقیق منطبق با آن داریم بررسی می کنیم یک چیز اشتباهی است چون ما آن را مصوب نکردیم چیزی که مصوب نکرده قانون مند نیست وقتی قانون مند نباشد معنی دار نیست کا ما دشوار و سخت است و کم بودن وقت را داریم و زمان از ما گرفته شده و با این زمان کم داریم سعی می کنیم به بهترین وجه بودجه دولت را بررسی کنیم .
رادیو گفتگو:بالاخره این برنامه پنج ساله پنجم اولین سالش در قالب همین بودجه 89 است ؟
دکتر منادی: لایحه بودجه را که دولت آورده است نمایندگان بررسی می کنند و ما بیشتر از 3 ،4 درصد در بودجه تغییر نمی دهیم و یا لایحه ای که دولت آورده است خود لایحه را که دولت نوشته لایحه برنامه را هم دولت نوشته است لذا خود دولت در تهیه لایحه 89 با لحاظ برنامه پنج ساله پنجم بوده است البته ما بررسی می کنیم این دلیل بر این نیست که چشم بسته قبول کنیم در ضمن ما در مجلس تصویب کردیم که قبل از این که برنامه پنج ساله را الویت قرار دهیم گفتیم آن بخش هایی از برنامه پنج ساله چهارم که بودجه وابستگی به آن برنامه ها دارد آنها تمدید و قطعا در برنامه پنج ساله پنجم خواهند آمد .برنامه پنجم همان ادامه برنامه چهارم است همانطوری که آقای نورا فرمودند هم آن نیم نگاه را ما در برنامه پنج ساله پنجم داریم و هم آن احکامی که اصلا نمی توان آن را کات کرد یعنی نمی شود قطعش کرد در برنامه پنج ساله پنجم هم خواهد آمد آن احکام را با رای نمایندگان در یک جلسه اولیه گفتند که آن احکام تمدید شود برای بودجه 89 لازم است ادامه کار هم بعد این در اختیار ما است و بیشتر کیفی است تا کمی باشد .
رادیو گفتگو:صحبت هایی در باره کلیات بودجه 89 داشتیم و دوستان اطلاعات بسیار خوبی را ارائه دادند شما درباره رابطه بین بودجه و برنامه پنج ساله پنجم و اینکه مجلس چگونه بررسی می کند با توجه به اینکه برنامه پنج ساله پنجم به علت کمی وقت به سال 89 موکول شده الان چه راهی و چه تمهیدی اندیشیده شده که شما بتوانید در همان مسیر برنامه پنج ساله پنجم بودجه 89 را بررسی کنید دراین باره توضیحاتی را بفرمایید ؟
یوسف نژاد :من فکر می کنم که این بودجه ایرادات بسیار اساسی دارد من از شما ممنونم که بر روی یک بحث کلیدی زوم کردید و متاسفانه یکی از نقاط ضعفش همین است من سئوالم از کسانی که مدافعش هستند و یا نوشتند اینکه قانون برنامه یک سیاست یک ساله است منبعث و مشتق از یک برنامه میان مدت پنج ساله ای باید باشد که الان جایش خالی است سئوال اینکه آیا این برنامه و بودجه از برنامه چهارم پیروی می کند که قطعا اگر چنین باشد برنامه چهارم عمرش تا چند ماه دیگر تمام می شود اگر از برنامه پنجم پیروی می کند که برنامه پنجم هنوز نوشته نشده تصویب و قانون نشده و الان یک برنامه ای تو هواست مشخص نیست که از چه سیاستی پیروی می کند بنابراین یکی از نقاط ضعف آشکار این لایحه بودجه این است که از هیچ برنامه ای پیروی نمی کند مضافا بر اینکه قرار شد که قانون هدفمند کردن یارانه ها هنوز جوهرش خشک نشده است و ما نوشتیم که بین 10 تا 20 هزار میلیارد تومان دولت تکلیف دارد که در سال اول از محل هدفمند کردن یارانه ها می تواند درآمد داشته باشد و 50 درصدش را به خانوار دهد و 30 درصد را به تولید دهد 20 درصد را در بودجه بیاورد همین الان که در بودجه می بینیم که دولت 8 هزار میلیارد تومان آورده است ضربدر 5 که همان 40 هزار میلیارد تومان می شود که این یک تخلف دیگری است که وجود دارد یا درباره صندوق توسعه ،صندوق توسعه هنوز وجود ندارد ،قانون نشده ،اثبات نشده ،ارکان آن چیست ؟هیئت امنایش چه کسانی هستند ؟ در برداشت چه کسانی ذی صلاح هستند ؟برای این در نظر گرفته شده البته از سیاست های مقام رهبری است یعنی به عنوان صندوق توسعه گفته شده که 20 درصد از در آمدهای نفتی در آن جا ریخته شود و برای بخش غیر دولتی هزینه شود که اگر فرض کنیم که درآمد های ما در سال آینده بر اساس بازار نفت حدود 70 میلیارد دلار شود حدود 20 درصد از این 70 میلیارد 14 میلیارد دلار می شود که باید به صندوق برود که متاسفانه دولت هنوز در صندوق نریخته آمده در یکی از مفادش هزینه کرده این بازیکی از اشکالات اساسی است که در بودجه وجود دارد .حالا پاسخ به سئوال شما من هیچ ارتباطی بین برنامه پنجم و برنامه چهارم و بودجه عملا وجود ندارد و این نقص باید یک طوری برطرف می شد البته مجلس به دولت تکلیف کرده و بارها نامه نوشته و این تاخیر و پیشنهاد در تصویب نمی دانیم برای چه بوده است .
دکتر نورا:حرف حق ،حق است روی حرف خیلی نمی شود بحث کرد وقت از مجلس گرفتندو از طرفی برنامه پنج ساله را تقدیم نکردند این یک بحثی کامل و درستی است اما مع الوصف ما با مسئله مواجه هستیم چه بخواهیم و نخواهیم باید تا پایان امسال بودجه را تحویل دولت دهیم حال اینکه چه برنامه پنج ساله داشته باشیم و چه نداشته باشیم .این ایراد و انتقاد به جای خودش باقی است همانطور که قبلا اشاره کردم اما ما نظر شخصی خودمان را مطرح کردیم کمیسیون برنامه و بودجه هم تقریبا تمامی اعضا در این جهت هستند کمیسیون تلفیق هم فکر می کنم که بیشترشان بر این عقیده باشند که در راستای سیاست های مقام معظم رهبری که تکلیف شده که این بودجه را به حرکت در بیاوریم و درست که مساول کمی را نداریم و از لحاظ کیفی جهتش را داریم و به همان سمت حرکت کنیم و انشاءالله برنامه پنج ساله بعدی را در همان جهت تنظیم کنیم اما آن ایراد به قوت خودش باقی است و ممکن است جهت ما با برنامه آینده مشکل پیدا کند در ارتباط با اینکه ما در بودجه 89 چالش هایی هم داریم ما باید چالش های همین برنامه را مورد بررسی قرار دهیم ما الان در بحث های مختلف مشکل داریم هم در بحث هدفمند کردن یارانه ها ،هم در بحث صندوق توسعه ملی ،هم در سیاست های روابط مالی شرکت ملی نفت با دولت و تامین منابع لازم برای سرمایه گذاری شرکت ملی نفتی ایران و همچنین این ها مواردی است که جای بحث دارد و باید از زمان درست استفاده کنیم اگر قرار باشد که به این بحث بپردازیم واین بحث را ادامه دهیم و نکات انتقادی را در بحث بگذاریم فکر نمی کنم مشکلاتی که در این برنامه دارد به آن برسیم .
رادیو گفتگو:مقداری درباره در آمدهایی که می خواهد در این بودجه استفاده شود میزان وابستگی به نفت و وضعیت صادرات غیر نفتی و در آمد های مختلفی که داریم و سایر شاخص هایی که مطرح کردید توضیحاتی را بفرمایید ؟
دکتر منادی: در خصوص بودجه من یک سری پیش بینی هایی دارم با توجه به گمانه زنی هایی که با اعضای کمیسیون تلفیق داشتیم ما از این 8000 میلیارد تومانی که یکی از در آمد های 20 درصد سهم دولت را آوردند پیش بینی این است که چون در هدفمند کردن یارانه ها در سال اول پیش بینی شده که 10 تا 20 هزار میلیارد تومان دولت می تواند از این هدفمند کردن یارانه ها در آمد داشته باشد این مبلغ بیشتر از این را نه قبول داریم که کشش در جامعه است نه موافق این هستیم که این مبلغ خلاف قانون بیاید لذا این مبلغ دوتا در طرف هزینه ها ،هزینه برایش دارد که 4000 تا برای هزینه ای گذاشتند و 4000 تا برای هزینه های عمرانی این 8000تا که این طرف هست من قطعا می دانم که کمیسیون تلفیق به 4000 تبدیل خواهد کرد و پیامش این است که یک پنجم ما 20 میلیارد را حداکثر داشته باشیم و بعضی از دوستان نظرشان این است که نظر دارند به اینکه به 15 هزار میلیارد بیاورند چون ده تا بیست است یعنی به میزان 15000 میلیارد درامد باشد ولی یبست هزار را حتی سال گذشته که بحث بررسی همین هدفمند کردن یارانه ها بود در خود کمیسیون تلفیق 20 هزار میلیارد تومان به زور رای آورد که باز همان 20 هزار میلیارد تومان در طرح رای نیاورد .این 14000 میلیارد تومان که در صندوق توسعه ملی که دولت برای خودش در آمد گذاشته این را هم مجلس بردارد و قبول نکند بعد در این بودجه ما امسال واردات بنزین نخواهیم داشت این در حالی که ما 57 میلیون لیتر بنزین حداقل مصرفمان است و 44 میلیون لیتر در داخل تولید می کنیم و حدود 14 تا 15 میلیون لیتر مجبوریم که وارد کنیم این هم دو هزار میلیاردی هم باید بگذارند .یعنی ما در مجموع چهار تا از این جا کسر خواهند کرد حدودا 14 تا از صندوق برمی داریم که می شود 18 تا و دوتا از اینجا که می شود بیست ،در واقع از از ده هزار میلیاردتومان از این بودجه را در واقع دولت بیرون می آورد و این رقمی که ما در کل بودجه مان که حدود 220 هزار میلیارد که ما در واقع داشتیم که فکر می کنم که بیست تا از این به 100 هزار میلیارد تومان بر گردد و قطعا ما در مجلس شورای اسلامی داریم پیشنهاد های فراوانی آمده ،برای وزارت صنایع پیشنهاد های فراوانی آمده ،این ها همگی پیشنهاد هایی است که پول می خواهد در حالیکه ما از کل بودجه 20 هزار تا پایین می آوریم قطعا ضمن اینکه پول نخواهد داشته ما یک سری کسری خواهیم داشت .غیر از این خود این65 دلاری که برای نفت پیش بینی شده این 65 دلار هم می بینیم که اگر 54 هزار میلیارد تومان در آمدمان از محل 52 هزار میلیارد نفت است از آن طرف هم 70 هزار میلیارد تومان هزینه داریم پس اگر بخواهیم ما کسری بودجه نداشته باشیم نفت را اگر 79 دلار در بودجه پیش بینی کنند دیگر کسری بودجه نخواهیم داشت و این هم نشدنی است .
رادیو گفتگو:در رابطه با بودجه 89 در خدمت دوستان هستیم در لایحه بودجه 89 ،40 هزار تومان است که حدود 8000 میلیارد تومان به دولت تعلق می گیرد اگر بخواهد این عمل شود چه مشکلاتی را خواهد داشت ؟
دکتر خرمی:آن طور که بنده تحقیق کردم مثل اینکه اختلاف بین دولت و مجلس بر سر این بوده که آغاز چنین برنامه ای واقعا چه زمانی است امسال است یا سال دیگر ؟دولت موضعش این است که از امسال قانون به ما ابلاغ شده یعنی سال 1388 لذا ما در این سال باید سهم 20 هزار را بگیریم بعد سال دیگر هم باید 20 تا بگیریم و چون این برنامه سال دیگر می خواهد اجرا شود این که ما سهم امسال را سال دیگر می گیریم که می شود 40 واحد این یعنی در واقع دولت می گوید ما چیز زیادی نمی گیریم ما پول امسال را سال دیگر می گیریم .
یوسف نژاد :اینکه سال اول الان باشد که این حرف نمی تواند مبنا داشته باشد به خاط ر اینکه ما این را در قانون بودجه می آوریم و بودجه عملکردش یک ساله است زمان شروعش از یک ،یک 89 است زمان اتمامش معلوم است و نکته دیگر اینکه اگر قرار است که سال 88 مبنا قرار بگیرد این در آمد ها ناشی از واقعی شدن قیمت ها است ما امسال که قیمت ها را واقعی نکردیم قرار قیمت با یک شیب خاصی از اول سال ،اریبهشت آینده با روندی که دولت در نظر می گیرد قیمت تغییر کند از این تغییرات هم 10 تا 20 میلیارد تومان حاصل می شود .
دکتر نورا:این بحث شما (آقای خرمی )را دولت در هم در کمیسیون ها یما مطرح کرد ولی از نظر ما نمایندگان با توجه به اینکه شرط هدفمند کردن یارانه ها دو بخش دارد یکی اصلاح قیمت ها و یکی هدفمند کردن قیمت ها ،چون در امسال اگر دولت می خواهد کاری را انجام دهد ما حرفی نداریم بحثی هم نداشتیم شروع کند اصلاح قیمت ها را آغاز کند،و درآمدش را کسب کند و در این چند ماه باقی مانده و بقیه را هم سال بعد انجام دهد این بحث در کمیسیون ها صورت گرفته است دولت نمی تواند این کار راکند در پایان سال این این بعید به نظر می رسد که دست به چنین اقدامی بزند و مهمترین چیزی که برای ما نمایندگان مجلس مطرح است این سناریوی است که دولت این اعداد و ارقام را انتخاب کرده به چه مبنا و چه سناریوی این 40 هزار میلیارد تومان را گذاشته است چون خود این 40 هزار میلیارد تومان یعنی قیمت روی اجناس مختلف یارانه ای برگزار کرده یعنی باید بداینم چه سناریوی را برای قیمت بنزین دارد چه سناریوی را برای قیمت گازوئیل دارد چه فرآورده های دیگر سوختی دارد که این به این عدد 40 هزار میلیارد تومان رسیده است این اگر مشخص شود خیلی از کار های دیگر می تواند مشخص شود این سناریو را ما در اختیار نداریم و از دولت خواستیم این سناریو را در اختیار ما بگذارد و قول داده است که سه تا سناریو دارد که رسیده به موضوع سناریو ها در اختیار ما بگذارد ما نگران هستیم که مجلس زیر بار مسئولیت برود و بحث قیمت ها ممکن است سرسام آور افزایش پیدا کند و ممکن است یک چالش قیمتی در کشور داشته باشیم و این روندی که ما قرار بود پلکانی و در طول پنج سال انجام دهیم یک باره در یک سال انجام دهیم این را بعید می دانم که جامعه ما کشش این کار را داشته باشد به نظر می رسد که اکثرا معتقد بودند که برگردیم به خود قانون هدفمند کردن یارانه ها که بین 10 هزار تا 20 هزار بوده است .
دکتر منادی:بحث اینکه سال اول قانون هدفمند کردن یارانه ها 88 است یا 89 محل اختلافی است ولی اکثر عقلا و اکثر دوستانی که در بودجه هستند سال 89 را سال اول برنامه ریزی برای هدفمند کردن یارانه ها در نظر گرفته اند کما اینکه سئوال های متعددی که از نمایندگان و خود نمایندگان برنامه ریزی داشتیم که چه رقمی که آوردید و چرا شروع را با یک رقم بزرگ وارد این عرصه مهم شدید این ها جوابی که دادند این بود که ما پیشنهاد دادیم شما می توانید رد کنید ولی بحثی که ما داریم این بحث هدفمند کردن یارانه ها چیزی است که الان نیاز است یک انتخاب نیست بلکه یک اضطرار است و شروعش هم قطعا با همین رقم ده تا بیست هزار می باشد .چرا سال پیش نماینده ها رای ندادند برای اینکه نخواستند با عجله چنین کار و مسئله مهم اقتصادی را رقم بزنند یک سال صحبت ،بررسی،ماه ها در صحن مجلس بررسی شد تا به اینجا برسند که شروعش با ده تا بیست باشد شیب پنج ساله ،ما در کنار خودمان کشور ترکیه را داریم همین تحول را داشته است منتها با شیب یک ونیم ساله ،اما در این شیب ما فکر کردیم که با توجه به عواطف دینی یک سری تعلقاتی که همه داریم اجازه ندادیم که یک گروه خاصی در زیراین شیب آسیب ببینند آمدیم پنج ساله کردیم یعنی در طول پنج سال این اتفاق خواهد افتاد نتیجه اش این است که ما در سال اول هم یارانه هست 20 درصد کسرشده سال دوم هم یارانه هست 40 درصدش حذف شده است سال سوم هم همین طور تا سال پنجم ،در طول این پنج سال به آرامی این حرکت صورت خواهد گرفت .
دکتر خرمی:من پاسخی را که دادم نظر شخصی بنده نبود که بنده حالا طرفدار این هستم که امسال باشد یا سال بعد ،منظورم این بود که آن مناظره ای که بین دولت و مجلس وجود دارد که اختلاف آن کدام است بالاخره سال مبدا کدام است و اگر نظر شخصی بنده را بخواهید من نظر مجلس را می پذیرم منطقی تر است درست است که قانون ابلاغ شده اما عملی نشده با توجه به اینکه در همین قانون مجلس موظف کرده آیین نامه های این ها را بنویسد و هنوز این آئین نامه ها نوشته نشده چطور ما می توانیم امسال را سال مبدا قرار دهیم در حالیکه یک و ماه نیم بیشتر از این سال نمانده است .
رادیو گفتگو:در رابطه با بودجه 89 در خدمت عزیزان هستیم در صحبت ها کلیات مطرح شده منتها یکی از چالش هایی که پیش روی نمایندگان مجلس است این که در رابطه با قانون هدفمند سازی یارانه ها که قبلا طبق قانون 20 هزار میلیارد تومان در نظر گرفته شده بود الان در این لایحه 40 هزار میلیارد تومان مطرح شده است اگر در جریان این موضوع هستید برایمان توضیحاتی را بفرمایید ؟
دکتر تقویی:در واقع دولت می خواست 40 میلیارد تومان در قبال یارانه هایی که می گیرد توزیع کند یا کسری بودجه اش را فکر می کند سر آمد دارد در این جا دو مسئله است یا اینکه دولت در محاسبه این مقدار شتاب کرده است یا حالا بعدا مطالعه کرده است یا الان که دولت کسر بودجه دارد در واقع این رقم را بالا برده بنابراین آن چیزی که قانون مجلس تصویب کرده بر اساس آن مطالعات اولیه بوده و در واقع حق با مجلس است این جا مجلس قانونی با 20 هزار میلیارد تصویب کرده و الان هم در واقع این مقداری که باید قیمت ها باید بالا برود و صرفه جویی در یارانه ها شود همانی است که مجلس تصویب کرد .
دکتر نورا :این موضوع را اصلاح کنم در بحث دکتر تقویی که این موضوع هیچ ارتباطی به جبران کسری بودجه دولت ندارد .این مربوط به سال 89 است و هزینه جدیدی است در فصل های مالی کشور و هیچ ارتباطی بین کسری بودجه و اصللاح آن ندارد .
رادیو گفتگو:سئوال بعدی ما در مورد صندوق توسعه ملی است لطفا در این باره توضیحاتی را بفرمایید ؟
یوسف نژاد :یکی از سیاست هایی که مقام معظم رهبری تاکید داشتند و در سیاست های ابلاغی برنامه پنجم به دولت تاکید داشتند حساب ذخیره ارزی که قبلا وجود داشت تغییر پیدا می کند به نام صندوق توسعه ،و منبع در آمدی آن بیست درصد فروش نفت در این صندوق ذخیره می شود دولت به موازات این در لایحه ای که به مجلس تقدیم کرده در برنامه پنجم نقطه نظرات اجرایی این صندوق را مشخص کرده است پس منابع در آمدی صندوق معلوم است حالا هزینه هاش هم معلوم است برای توسعه بخش غیر دولتی مشخص است متاسفانه دولت در اینجا آمده این را به عنوان یک ایتم در آمدی خودش محسوب کرده وحدودا 14000 میلیارد تومان از این صندوق که هنوز دریافت نشده برای یک ردیف در امدی منظور کرده و برایش هم از آن طرف هزینه مشخص کرده است که خلاف قانون است و مجلس هم اینها را قبول ندارد .
دکتر منادی:مشکلی که ما در این بودجه هم داریم این که ما دوتا 4000 میلیارد تومانی که در طرف هزینه ها از محل همین هدفمند کردن 108 هزار میلیارد گذاشتند به صورت توده ای است باید دقیقا بگویند که آن 4000 میلیارد که در آن طرف هزینه است که فلان جا باید هزینه شود چه عمرانی و چه هزینه ای و در بحث صندوق توسعه ملی هم این صندوق کاملا غیر دولتی است الان هیئت امنا و اعضای مسئول این صندوق باید غالب بر دولتی ها باشد بار ها مقام معظم رهبری بر اجرای صحیح و مستمر اصل 44 قانون اساسی اشاره داشتند لذا ما باید این اصل 44 را اجرا کنیم این صندوق هم در مسیر این قضیه است و اعضا یش هم باید غیر دولتی باشند که در این جا می بینیم دولتی ها را و مسئولین دولتی را برای این صندوق گذاشتند و طبیعی است که تمام مسائل به سمت بخش دولتی و دولتی ها می رود این یک نکته ای است که در زمینه صندوق توسعه ملی داریم که این باید قابل توجه باشد .مقام معظم رهبری به این نتیجه رسیدند که باید این کار انجام گیرد و درمان بن بست اقتصادی است ایجاد می کند که این روش را ادامه دهیم .
دکتر نورا:البته دولت با ما هم همسو است که این صندوق توسعه ملی یک موسسه عمومی غیر دولتی است به همین دلیل درلایحه بودجه هم قید کرده است ایرادی که در این کار وجود دارد این است که باید این قانون شود و بعد هم اساسنامه هم داشته باشد و بعد هم آئین نامه ،بعد در بودجه آئین نامه نوشتند این نشان می دهد که ما هنوزنه ما قانون داریم و نه اساسنامه ،چرا اول آئین نامه نوشتند البته اینکه ما از صندوق توسعه ملی استقبال می کنیم و همه ایرانی ها استقبال می کنند تک تک فرزندان این مرز بوم استقبال می کنند جزء سیاست های کلان مقام معظم رهبری است و کار بسیار پسندیده ای است از این این صندوق 12000 میلیارد تومان برای سرمایه گذاری های زاینده اقتصادی در آن به صورت مجتمع دیده شده است این نیست که 14000 میلیارد تومان را دولت توزیع کرده باشد و یا اینکه به بخش خصوصی ندهد این هدف نیست که دولت این را به بخش خصوصی واگذار نکند این اشکالی که داریم اینکه می گوییم الان تعیین تکلیف نکنید در بودجه سنواتی تعیین تکلیف نکنید بگذارید صندوق یک مقداری اعتبار پیدا کند بعد تعیین تکلیف کنید و گرنه دقیقا برای سرمایه گذاری های زاینده اقتصادی ،این این نیست که حتما دولتی ها انجام دهند اصلا دولت حق ندارد طبق اصل 44 قانون اساسی دیگر نباید وارد کار های اجرایی شود باید این ها را به شرکت ها واگذار کند قطعا نظر دولت هم همین است فقط یک نکته دیگر را اشاره کنم که ما نگران آن هستیم که در بودجه آمده و باید از بودجه حذفش کنیم و باید بگذاریم جای خودش هزینه شود این نقطه را هم اصلاح کنیم که این دلیل ندارد که این صندوق اموال عمومی کشور است ما نمی توانیم سیاست گذاری و نحوه واگذاری آن را به بخش خصوصی واگذار کنیم .این که بحث شده که باید به بخش خصوصی واگذار شود خود این نفس عمل را نمی توانیم به بخش خصوصی واگذار کنیم چون این اموال ملت است از بودجه های عمومی ملت است می رود داخل صندوق ،تصمیم گیرنده یک هیئتی خواهد بود مرکب از تصمیم گیرندگان دولتی اما باید این را به بخش خصوصی واگذار کنیم به طرح خصوصی واگذار کنیم این نیست که ما یک موسسه را باز کنیم اموال دولت را میلیارد ها دلار را بریزیم بعد هم بگوییم خودتان هم بروید خرج کنید نه این حتما متولی دولتی در چارچوب قانون می خواهد .
رادیو گفتگو:در رابطه با صندوق توسعه ملی بین مجلس و دولت در زمان تصویب قانون هدفمند کردن یارانه ها بحث بود تا به یک نتیجه ای رسیدند که به صورت صندوق توسعه ملی باشد حالا اینکه هیئت امنا اداره کنند و چگونه مصرف شود شما نظرتان را در این باره بفرمایید ؟
دکتر خرمی:بنده با نفس موضوع موافقم همانطور که اقای نورا فرمودند که اگر در دولتی اداره شود اما همان مجمعی که اداره می کند دولتی است اختصاص دهد به بخش خصوصی اما من واهمه ام این است که همان بلایی که سر صندوق ذخیره ارزی آمد می ترسم که سر این هم بیاید یعنی اگر یادتان باشد حتی اگر دولت اگر خواست یک مقداری از وجوه که در حساب ذخیره ارزی بود بدهد به بخش خصوصی وبخش خصوصی هم قبول نکرد یعنی ترسید این ها را بگیرد و نتواند پرداخت کند و بعد بدهکار شود اینکه استقبال نشد من فکر می کنم که بستگی به شرایط دارد ممکن است که دو مرتبه باز صندوق توسعه به وجود بیاید و باز بخش خصوصی استقبال نکند و به آن هدفی که مدنظر ماست نرسیم .
رادیو گفتگو:لطفا یک جمع بندی در مورد بودجه 89 داشته باشید ؟
دکتر نورا:من فکر می کنم محور های اساسی که ما باید خیلی روی آن کار کنیم در این بودجه چند چیز بیشتر نیست ما باید روی این چهار تا باید بیشتر متمرکز شویم اینکه منابع مصارف را خیلی رویش حساس باشیم منابع مطمئنی هستند همچنین سیاست های کلانی که توسط دولت اتخاذ می شود در ارتباط با مسئله هدفمند کردن یارانه ها ،مسئله توسعه ملی صندوق ملی ،و همچنین مسئله قیمت نفت و از همه مهمتر مسئله قیمت نرخ ارز که ما در این جا نرخ ارز را وضع نکردیم این موارد ،موارد چالش برانگیزی است که حتی سهم نفت در درآمد ها است تحقق مالیات ها است مهمترین چیزی که الان برای ما خیلی حائز اهمیت است رابطه مالی شرکت نفت و دولت است که باید خیلی دقت لازم را در این زمینه داشته باشیم .
دکتر منادی:ما در برنامه پنج ساله پنجم در سیاست های ابلاغی مقام رهبری در بخش اقتصادی ایشان ابلاغ فرمودند به دولت که "ما باید رشدی در طول این برنامه پنج ساله معادل 8 درصد رشد مستمر و پایداری داشته باشیم و این رشد 8 درصدی ما یک سومش را در طول پنج سال از محل بهره وری هست بهره وری یک بخش عمده آن کوچک سازی دولت است ما امروز در وضعیتی که داریم با افزایش بودجه های عمرانی ،هر بودجه عمرانی که گذاشتیم نیرو می خواهد نفر می خواهد که کار هایش را انجام دهد در نتیجه بودجه امسال عمرانی ما دولت را بزرگ می کند سال بعد هم ...یعنی کل اصل برنامه را به زیر سئوال می برد ما باید در نحوه اجرای پروژه های بودجه ها عمرانی چه کار باید بکنیم بیاییم به شکلی دهیم که به بخش خصوصی واگذار کنیم بودجه های یکبار مصرف نباشد بدهیم به راه تمام شود بدهیم به افراد بخش خصوصی آنها به صورت آ بی آ باشد نه به صورت بی آ تی و وام به صورت داخلی داده شود و بر گردد طرفی که راه را می سازد محکم بسازد و درست بتوانیم بهره وری داشته باشیم .
یوسف نژاد :دولت متاسفانه در بودجه امسال 38 هزار میلیارد تومان اعتبارات عمرانی در نظر گرفته است که این نشدنی است عملکرد نه ماه امسال 11.5 هزار میلیارد تومان است که اگر بخواهیم عملکرد پایان سال را در نظر بگیریم حداکثر 20 هزار میلیارد تومان می شود فاصله 20 هزار میلیارد عملکرد وتوان داخلی تا 38 هزار میلیارد خیلی زیاد است ردیف متفرقه برای برداشت این حساب ها در این بودجه زیادتر شده است .

پایان